Abstract
Oliy ta’lim tizimida talabaning ilmiy-tadqiqot faoliyatiga munosabati ko‘pincha uning kurs ishi, bitiruv malakaviy ishi, tezis yoki maqola tayyorlay olish darajasi bilan baholanadi. Aslida esa tadqiqotchilik faoliyati bu natijalardan ancha oldin boshlanadigan, talabaning o‘quv materialiga munosabati, savol qo‘yish odati, dalil bilan taxminni farqlashi, mavjud ilmiy qarashlarga tanqidiy yondashishi va mustaqil xulosa chiqarishga ehtiyoj sezishi bilan bog‘liq murakkab pedagogik hodisadir. Mazkur maqolada talabalarning ilmiy-tadqiqot faoliyatini rivojlantirish masalasi faqat ilmiy ish yozish texnologiyasi doirasida emas, balki oliy ta’lim jarayonining mazmuniy va metodik tashkil etilishi bilan uzviy bog‘liq holda tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida pedagogik kuzatishlar, ilmiy-pedagogik adabiyotlarni tahlil qilish, qiyosiy yondashuv, nazariy umumlashtirish va metodik modellashtirish usullaridan foydalanildi. Talabaning ilmiy faoliyatga kirib kelishi birdaniga mustaqil tadqiqot olib borishdan boshlanmasligi, aksincha, o‘quv mashg‘ulotlari tarkibida ilmiy savolni ilg‘ash, manbalarni solishtirish, mavjud xulosaning ishonchliligini tekshirish, kichik hajmdagi kuzatish yoki ma’lumot tahlilidan boshlab shakllantirilishi zarurligi asoslandi. Ilmiy rahbarning vazifasi tayyor xulosa berish emas, talabaning xulosaga qanday kelishini boshqarishdan iborat ekanligi, ilmiy-tadqiqot kompetensiyasini rivojlantirish esa talabaning mustaqillik darajasini bosqichma-bosqich oshirishga tayanganida samarali bo‘lishi ko‘rsatildi. Maqolada tadqiqotchilikni alohida to‘garak yoki tanlov doirasida olib boriladigan faoliyat sifatida emas, har bir fan mazmuniga singdirilishi mumkin bo‘lgan intellektual faoliyat shakli sifatida qarash taklif etiladi.
References
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.