(untitled) (International Conference on Education, Psychology and Humanities, 2026)
Maqolada mahalla muhitida ommaviy futbolning ijtimoiylashuv, mahalliy birdamlik, avlodlararo aloqa, norasmiy ta’lim va sport seleksiyasi bilan bog‘liq funksiyalari tarixiy-etnologik yondashuv asosida tahlil qilinadi. Tadqiqot an’anaviy harakatli va jamoaviy o‘yinlarni zamonaviy futbolning bevosita kelib chiqish manbai sifatida emas, balki raqobat, jamoaviy kelishuv, tomoshaboplik va mahalliy obro‘ni tartibga soluvchi madaniy tajriba sifatida izohlaydi. Mahalla maydonlarida shakllangan norasmiy futbol bolalarning o‘yinga arzon va erkin kirishini ta’minlaydi, biroq maydon xavfsizligi, malakali murabbiy, qizlarning ishtiroki, yosh toifalari va professional seleksiya bilan aloqa kabi muammolarni ham yuzaga chiqaradi. Ilmiy yangilik ommaviy futbolning sport natijasidan tashqari ijtimoiy kapital yaratish, nizolarni qoidali raqobatga aylantirish va mahalliy identifikatsiyani mustahkamlash mexanizmlarini tizimli tavsiflashdan iborat. Maqolada maktab, mahalla, ko‘ngilli murabbiy, hududiy futbol maktabi va ota-onalarni bog‘laydigan xavfsiz hamda inklyuziv “mahalla futbol ekotizimi” modeli taklif qilinadi.